Phó Thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân thăm một gian hàng được trưng bày tại Hội nghị - Ảnh: Chinhphu.vn

Ngày 26/7, Bộ Y tế đã tổ chức Hội nghị định hướng đầu tư trong lĩnh vực dược đến năm 2020, bàn những nhóm giải pháp tạo động lực để đưa công nghiệp dược phát triển, qua đó thu hút mạnh mẽ sự tham gia của của các nhà đầu tư nước ngoài.

Phó Thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân và Bộ trưởng Y tế Nguyễn Quốc Triệu chủ trì Hội nghị.

Các doanh nghiệp vẫn phải “tự bơi”

Theo Bộ trưởng Y tế Nguyễn Quốc Triệu, riêng năm 2009, tổng giá trị thuốc sản xuất trong nước đạt 831,250 triệu USD, tăng 16,18% so với năm 2008, đáp ứng được 49,01% nhu cầu sử dụng thuốc của nhân dân. Chúng ta cũng đã có đủ khả năng sản xuất tất cả các vaccine phục vụ chương trình Tiêm chủng mở rộng.

Hiện nay, cả nước có 178 công ty dược, 39 dự án đầu tư nước ngoài vào lĩnh vực dược phẩm, trong đó có 1 dự án đầu tư vào lĩnh vực sản xuất vaccine. Có 27 dự án đã đi vào hoạt động với số vốn đăng ký là 302,6 triệu USD.

Bộ trưởng Y tế đánh giá mức đầu tư như vậy là chưa ngang tầm với tốc độ phát triển của ngành dược tại Việt Nam.

Việc đầu tư sản xuất của các doanh nghiệp ngành công nghiệp bào chế dược vẫn còn trùng lắp, chưa chú ý đầu tư sản xuất các loại thuốc có dạng bào chế đặc biệt như thuốc phóng thích chậm, thuốc đặt, thuốc cấy dưới da…Các loại thuốc mới cũng chưa được đầu tư nghiên cứu sản xuất, nên thuốc chuyên khoa đặc trị, thuốc có dạng bào chế đặc biệt vẫn phải nhập khẩu nhiều. Hầu hết các hóa chất dành cho sản xuất dược đều phải nhập khẩu.

Mức đầu tư của các cơ sở vaccine sinh phẩm còn hạn chế, chưa có công nghệ sản xuất hiện đại, công tác kiểm định vaccine còn hạn chế do trang thiết bị lạc hậu.

Có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng này, trong đó chính sách hỗ trợ các doanh nghiệp sản xuất dược chưa nhiều. Bộ trưởng Nguyễn Quốc Triệu cho rằng hiện các doanh nghiệp dược đang phải “tự bơi”, tự định hướng nghiên cứu, tìm thông tin thị trường, tự định hướng phát triển.

Nhiều lợi thế để phát triển công nghiệp dược

Ảnh: Chinhphu.vn

Với tốc độ phát triển như hiện nay, quy mô thị trường dược nước ta sẽ tăng từ 2 tỷ USD như hiện nay lên 8 tỷ USD vào năm 2020. Và nếu chúng ta thực hiện được Bảo hiểm y tế toàn dân vào năm 2015, hàng năm nhà nước sẽ chi 5 tỷ USD tiền thuốc thông qua bảo hiểm xã hội.

Ngoài ra, chúng ta còn có lợi thế của người đi sau để phát triển công nghiệp dược, cùng với nguồn nhân lực trẻ đang được đào tạo bài bản và có lợi thế cạnh tranh về giá. 

Trách nhiệm của Bộ Y tế và các bộ, ngành khác như Bộ Công Thương, Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Giáo dục và Đào tạo là làm sao tạo ra một môi trường đầu tư an toàn, giảm bớt rủi ro cho các nhà đầu tư thực sự có tâm huyết muốn phát triển công nghiệp sản xuất dược trong nước. Vì ngành công nghiệp này đỏi hỏi đầu tư lớn, dài hạn với nhiều công sức nghiên cứu, nên nguy cơ, rủi ro là rất cao nếu doanh nghiệp không được sự đảm bảo hỗ trợ về nhiều mặt của nhà nước.

Phó Thủ tướng yêu cầu Bộ Y tế xây dựng các chương trình ưu đãi tài chính cho các nhà sản xuất thuốc trong nước, xây dựng các báo cáo dự báo quy mô thị trường, tăng cường sử dụng dược phẩm trong nước và tận dụng khả năng sử dụng thiết bị, nguyên liệu sản xuất trong nước thay vì “chuộng” ngoại tràn lan như hiện nay.

Phó Thủ tướng cũng cho rằng cần đẩy mạnh hợp tác quốc tế, chuyển giao công nghệ, chuẩn hóa quốc tế ngành dược trong nước.

Bên cạnh việc đầu tư sản xuất trong lĩnh vực hóa dược, ngành Y tế cũng không thể bỏ ngỏ mảng dược liệu để sản xuất thuốc chữa bệnh có nguồn gốc thảo dược.

Bộ Y tế sớm có kế hoạch giải quyết những tồn đọng đối với hàng ngàn hồ sơ nhập khẩu tân dược. Phó Thủ tướng lưu ý,  “không nên để việc đăng ký cấp phép nhập khẩu thuốc trở thành trở ngại đối với ngành dược ở Việt Nam”.

Bộ trưởng Nguyễn Quốc Triệu cam kết sẽ công bố công khai các lĩnh vực ưu tiên đầu tư, những thủ tục đầu tư cũng như các chính sách ưu tiên về đất đai, sản phẩm đầu ra, thiết bị cho những doanh nghiệp sản xuất dược trong thời gian sớm nhất, nhằm tạo động lực thúc đẩy ngành sản xuất dược Việt Nam trong định hướng tới 2020.